Էս դարում Մըսըր անհաղթ ու հզոր
Մըսրա Մելիքն էր նըստած թագավոր։
Հենց որ իմացավ՝ էլ Մըհեր չըկա,
Վեր կացավ կըռվով Սասունի վըրա։
Ձենով Օհանը ահից սարսափած՝
Թըշնամու առաջն ելավ գըլխաբաց,
Աղաչանք արավ, ընկավ ոտները.
— Դու եղիր, ասավ, մեր գլխի տերը,
Ու քու շըվաքում քանի որ մենք կանք,
Քու ծառան լինենք, քու խարջը միշտ տանք,
Միայն մեր երկիր քարուքանդ չանես
Ու քաղցըր աչքով մեզ մըտիկ անես։
— Չէ՛, ասավ Մելիք, քու ամբողջ ազգով
Անց պիտի կենաս իմ թըրի տակով,
Որ էգուց-էլօր, ինչ էլ որ անեմ,
Ոչ մի սասունցի թուր չառնի իմ դեմ։
Ու գընաց Օհան՝ բոլոր-բովանդակ
Սասունը բերավ, քաշեց թըրի տակ
Մենակ Դավիթը, ինչ արին-չարին,
Մոտ չեկավ դուշման Մելիքի թըրին։
Եկան քաշեցին՝ թե զոռով տանեն,
Թափ տըվավ, մարդկանց գըցեց դես ու դեն,
Փոքրիկ ճըկույթը մի քարի առավ,
Ապառաժ քարից կըրակ դուրս թըռավ։
— Պետք է սպանեմ էս փոքրիկ ծուռին,
Ասավ թագավորն իրեն մեծերին։
— Թագավո՛ր, ասին, դու էսքան հըզոր,
Թըրիդ տակին է ողջ Սասունն էսօր.
Ի՞նչ պետք է անի քեզ մի երեխա,
Թեկուզ իր տեղով հենց կըրակ դառնա։
— Դո՛ւք գիտեք,- ասավ Մըսրա թագավոր,-
Բայց թե իմ գըլխին փորձանք գա մի օր,
Էս օրը վըկա,
Սըրանից կըգա։

  1. Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բացատրիր:

Շվաք- Ստվեր

խարջ-. Հարկ

դուշման-Թշնամի

ապառաժ-ապառաժ

 

1.Բացատրիր աղաչանք անել, քաղցր աչքով մտիկ անել, կրակ դառնալ արտահայտությունները:

աղաչանք անել — խնդրանք

քաղցր աչքով մտիկ անել — լավ վերաբերվել

կրակ դառնալ — փորձանք դառնալ

  1. Վերնագրիր հատվածը:

Չար Մսրա Մելիքը և քաջ Դավիթը

  1. Հատվածը կարդալուց հետո ի՞նչ կարծիք կազմեցիր Մելիքի մասին. ինչպիսի՞ն էր նա, բնութագրիր:

Մելիքը չար էր և վախկոտ, երբ իմանում է, որ Մհերը մահացել է, գալիս է, որ Սասունը գրավի:

  1. Կազմիր  հարցեր և առաջադրանքներ այս հատվածի վերաբերյալ:

Ինչու Մելիքը եկավ Սասուն:

Ինչու Դավիթը չանցավ սրի տակով:

Այսօրվա դասը վարում էր հայրիկս

Այսօր դպրոց էր եկել իմ հայրիկը: Հայրիկս նկարիչ է և ունի շատ սովորներ: Այսօր նա մեր հյուրն էր: Ես անհամբեր սպասում էի նրան: Ես շատ եմ տեսել, թե ինչպես է նա տանը նկարում, բայց այսօր պետք է նկարեր դասընկերներիս մոտ: Մենք բոլորս հավաքվել էինք հայրիկիս շուրջ և նայում էինք, թե ինչպես է նա նկարում: Դրանից հետո մենք էլ նկարեցինք մեր նկարները: Շատ ուրախ օր ունեցանք և կուզեմ, որ հայրիկս նորից մեզ հյուր գա:75594646_2537283529691595_5928096763121500160_n

Կրթահամալիրի 30 ամյակի տոնի նախապատրաստության ավագ շաբաթ
նոյեմբերի 4-8նոյեմբերի 8

Մի օր էլ՝ էն գորշ հոնքերը կիտած
Երբ միտք էր անում, երկընքից հանկարծ
Մի հուր-հըրեղեն հայտնվեց քաջին,
Ոտները ամպոտ կանգնեց առաջին։
— Ողջո՜ւյն մեծազոր Սասմա հըսկային.
Քու ձենը հասավ աստծու գահին,
Ու շուտով նա քեզ մի զավակ կըտա։
Բայց լավ իմանաս, լեռների արքա,
Որ օրը որ քեզ ժառանգ է տըվել,
Էն օր կըմեռնեք քու կինն էլ, դու էլ։
— Իր կամքը լինի, ասավ Մհերը.
Մենք մահինն ենք միշտ ու մահը մերը,
Բայց որ աշխարքում ժառանգ ունենանք,
Մենք էլ նըրանով անմեռ կըմընանք։
Հըրեշտակն էստեղ ցոլացավ նորից,
Ու էս երջանիկ ավետման օրից
Երբ ինը ամիս, ինը ժամն անցավ,
Առյուծ-Մըհերը զավակ ունեցավ։
Դավիթ անվանեց իրեն կորյունին,
Կանչեց իր ախպեր Ձենով Օհանին,
Երկիրն ու որդին ավանդեց նըրան,
Ու կինն էլ, ինքն էլ էն օրը մեռան։

Հարցեր, առաջադրանք
1. Առանձնացրու քեզ անծանոթ բառերը, բառարանի օգնությամբ գտիր բացատրությունը:
2. Առանձնացրու «Հուր-հրեղենի» առաջարկը:

Մի հուր-հըրեղեն հայտնվեց քաջին,
Ոտները ամպոտ կանգնեց առաջին։
— Ողջո՜ւյն մեծազոր Սասմա հըսկային.
Քու ձենը հասավ աստծու գահին,
Ու շուտով նա քեզ մի զավակ կըտա։
3.Ինչու՞ Մհերը ընդունեց առաջարկը, կարծիքդ հիմնավորիր:

Մհերը մտածում է որ մարդը մահանում է ու, եթե ժառանգ ոնենա,ապա մարդը անմեռ կմնա:
4. Հատվածում առանձնացրու Հուր- հրեղենի,  Մհերի, հեղինակի  խոսքերը.

Հուր-Հրեղեն-Ողջո՜ւյն մեծազոր Սասմա հըսկային.
Քու ձենը հասավ աստծու գահին,
Ու շուտով նա քեզ մի զավակ կըտա։
Բայց լավ իմանաս, լեռների արքա,
Որ օրը որ քեզ ժառանգ է տըվել,
Էն օր կըմեռնեք քու կինն էլ, դու էլ։
Մհեր-Իր կամքը լինի, ասավ Մհերը.
Մենք մահինն ենք միշտ ու մահը մերը,
Բայց որ աշխարքում ժառանգ ունենանք,
Մենք էլ նըրանով անմեռ կըմընանք։

Հեղինակ-Մի օր էլ՝ էն գորշ հոնքերը կիտած
Երբ միտք էր անում, երկընքից հանկարծ
Մի հուր-հըրեղեն հայտնվեց քաջին,
Ոտները ամպոտ կանգնեց առաջին։
— Ողջո՜ւյն մեծազոր Սասմա հըսկային Հըրեշտակն էստեղ ցոլացավ նորից,
Ու էս երջանիկ ավետման օրից
Երբ ինը ամիս, ինը ժամն անցավ,
Առյուծ-Մըհերը զավակ ունեցավ։
Դավիթ անվանեց իրեն կորյունին,
Կանչեց իր ախպեր Ձենով Օհանին,
Երկիրն ու որդին ավանդեց նըրան,
Ու կինն էլ, ինքն էլ էն օրը մեռան։

Հարաֆային Ամերիկա

Հարավային Ամերիկայում, որ ձևով նման է եռանկյան, ընդամենը 12 անկախ երկիր կա, նաև Գվիանան, որը պատկանում է Ֆրանսիային:

Հարավային Ամերիկայում կան անապատներ, բարձրաբերձ լեռներ, իսկ Վենասուելայում` Հուրոն գոտի վրա գտնվում է աշխարհի ամենաբարձր ջրվեժը` Անխելը, որն ունի 979 մետր բարձրություն: Մայրցամաքի ամենամեծ պետությունը Բրազիլիան   է։ Հարավային Ամերիկայի ամենաբարձր լեռը Ակոնկագուան է, 6,959 մետր բարձրությամբ, որը գտնվում է Արգենտինայում: Արգենտինայում է գտնվում նաև մայրցամաքի ամենամեծ անապատը ՝Պատագոնիան ։ Ամենաերկար գետը Ամազոնն է, որը հիմնականում հոսում է Բրազիլիայի տարածքով, ընդհանուր երկարությունը կազմում է 6.440 կիլոմետր։  Ամազոնում են գտնվում պիրանյա ձկները և հսկա ալիգատոր կոկորդիլոսը ։

  1. Օդ, օրինակ, օգուտ, օղ, օր բառերից կազմիր ուրիշ բառեր` դրանք գործածելով բառի տարբեր դիրքերում:

Օրինակ` օրոր— օրորոց, մեղմօրոր

Օդ-օդաչու, անօդ

Օրինակ-

Օգուտ-հօգուտ,

Օղ-օղակ, ականջօղ

Օր-օրացույց, ամենօրյա

2. Բաց թողնված տեղերում լրացրու ո կամ վո:

Որրբ, երկորյակ, արջաորս, հոգե-րդի, զինվոր. բարձրաովլտ, բանվոր, անորակ, բարձրորակ, վոլեյբոլ:

3. Բաց թողնված տեղերում լրացրու օ կամ ո:

ամենօրյա, ամանօրյա, անօրինական, հանրօգուտ, օրըստօրե, մեղմորեն, մեղմօրոր, հօգուտ, տնօրեն, նախորոք, շաբաթօրյակ, բացօթյա, պարզորոշ, արծաթազօծ:

 

4. Օրինակին հետևելով` որակ, որս, որդի, որջ արմատներից 2-ական բառ կազմիր

Անորակ, որակյալ

Որսորդ, արջաորս

Որդյակ, անորդի

Որջ,

  1. .Տրված բառերը բաժանի՛ր բաղադրիչների (օրինակ ՝ հրաշամանուկ- հրաշ-ա-մանուկ) և պարզի՛ր, թե բառաշարքերից յուրաքանչյուրն ի՞նչ ընդհանրությամբ է կազմված:


աՍահմանադիր-սահման-ա-դիր

 զմրուխտափայլ-զմուխտ-ա-փայլ

 կանխավճար-նախ-ա-վճար

 սնափառ-սն-ա-փառ

 բաղաձայն-բաղ-ա-ձայն

 պարտատեր-պար-տա-տեր

 կենսախինդ-կենս-ա-խիտ

 ջրամուկ-ջեր-մուկ

արևամանուկ-արև-ա-մանուկ

 ձեռագործ-ձեռ-ա-գոռծ

 նորամուտ-նոր-ա-մուտ
բԿենարար-կեն-ա-րար

 կենսուրախ-կենս-ու-րախ

 զուգընթաց-զուգ-տն-թաց

ջրկիր-ջր-իկ

 ջրհեղեղ-ջր-հե-ղեղ

 բանբեր-բան-բեր

 քարտաշ-քար-տաշ

 տնպահ-տն-պահ

 լուսնկա-լուսն-կա

 մթնկա-մթն-կա

 ձնծաղիկ-ձն-ծա-ղիկ

 ռնգեղջյուր-ռն-գեղ-ջյուր

 քարափ-քար-ափ

 մոլեռանդ-մել-եռ-անդ

 հրձիգ-հր-ձիգ

 քարտաշ-

 ակնհայտ-ակ-ն-հայտ


2. Շարքի բոլոր բառերըբացի մեկիցնույն ձևով են կազմվածԳտի՛ր շարքում օրինաչափությանը չենթարկվող բառը:

ա) Արևմուտք, նեղսիրտ, գունաթափ, ձկնկիթ, ձեռնպահ:

բԾալապակասչարագործգործակիցտառակերգետաբերան:

3. Տրված արմատների կրկնությամբ բառեր կազմի՛ր (արմատն ի՞նչ փոփոխության է ենթարկվում):
Օրինակ`
սառ— սարսռոտսարսռալսարսռազդու:
Թիռ-թրթռալ

 բառ-բարբառ 

 գիռ-գրգռալ

 մուռ-մրմռալ

  1. .Տրված բաղադրյալ բառերը համեմատի՛ր և գրի՛ր նմանություններն ու տարբերությունները:

    Ա.Դռդռալ, ճռճռալ, կռկռալ, մռմռալ, հռհռալ- ամեն բառու երկու արմատում գրվում է ռ
    Բ. Թրթռալ, բարբառել, գրգռել, մրմռալ, սարսռալ- նույն արմատները կրկրվում են, առաջինի դեբքում գրվում է ր-ով եկրորդում ռ-ով: